ऊपर वाले फ्लैट से लीकेज (Leakage): नियम, कानूनी कार्रवाई और पक्का इलाज
मुंबई की सोसायटियों का सबसे बड़ा झगड़ा: छत से पानी टपकना
मुंबई की हाउसिंग सोसायटियों में यह समस्या बहुत आम है—ऊपर वाले फ्लैट के बाथरूम या किचन की वजह से नीचे वाले फ्लैट की छत से पानी टपकना। इससे न सिर्फ पेंट खराब होता है, बल्कि पड़ोसियों के बीच बड़े झगड़े भी होते हैं।
मरम्मत का खर्च कौन उठाएगा? (सोसाइटी के नियम)
महाराष्ट्र को-ऑपरेटिव हाउसिंग सोसाइटी (CHS) के नियमों के अनुसार:
- फ्लैट से फ्लैट की लीकेज (Internal Leakage): अगर पानी ऊपर वाले फ्लैट के बाथरूम (टूटी टाइल्स या खराब पाइप) से आ रहा है, तो ऊपर वाले फ्लैट के मालिक को ही 100% खर्च उठाकर उसे ठीक करवाना होगा।
- बाहरी दीवार या छत (Terrace) की लीकेज: अगर पानी बिल्डिंग की बाहरी दीवार या सोसाइटी की छत से आ रहा है, तो इसे ठीक कराने की ज़िम्मेदारी सोसाइटी कमेटी की होती है।
आप क्या कर सकते हैं?
- पड़ोसी से बात करें: सबसे पहले अपने ऊपर वाले पड़ोसी को शांति से बताएं, क्योंकि कई बार उन्हें पता ही नहीं होता कि नीचे पानी टपक रहा है।
- सोसाइटी में शिकायत (Complaint): सोसाइटी के सेक्रेटरी को लिखित शिकायत दें। सोसाइटी ऊपर वाले मेंबर को एक तय समय में लीकेज ठीक करने का नोटिस देगी।
- BMC या कानूनी कार्रवाई: अगर पड़ोसी फिर भी न माने, तो आप या सोसाइटी BMC में स्वास्थ्य और बिल्डिंग को खतरे का हवाला देकर शिकायत कर सकते हैं।
लीकेज का पक्का और स्थायी इलाज
नीचे से अपनी छत पर सीमेंट या केमिकल लगाने से लीकेज कभी ठीक नहीं होती; पानी कोई दूसरा रास्ता बना लेता है। लीकेज को हमेशा सोर्स (ऊपर वाले फ्लैट) से ठीक करना पड़ता है।
- प्रक्रिया: ऊपर वाले फ्लैट के बाथरूम की फर्श की टाइल्स तोड़ी जाती हैं। पाइपलाइन चेक की जाती है। उसके बाद पूरे फर्श पर पक्की केमिकल वॉटरप्रूफिंग (Dr. Fixit) की जाती है। पानी भरकर 48 घंटे टेस्ट करने के बाद ही नई टाइल्स लगाई जाती हैं।
क्या आपके घर में भी लीकेज की समस्या है? आज ही मंडल सिविल वर्क्स को कॉल करें। हम लीकेज की जड़ का पता लगाकर उसका पक्का इलाज करते हैं!
Looking for the Best Civil Contractor in Mumbai?
Get a free site visit and estimate today. No hidden charges.
Written by मंडल सिविल वर्क्स
Our editorial team consists of civil engineers and interior designers with 15+ years of real-world site experience in Mumbai and across India.
Planning your next project?
Detailed construction estimates and site visits available today.
More from our Blog
Best Materials for Boundary Walls and Compound Construction
Secure your property with a strong, aesthetically pleasing boundary wall. Compare red bricks, AAC blocks, and precast concrete walls.
Read Articleमुंबईमध्ये नवीन घर बांधण्याचा खर्च २०२६: १००० स्क्वेअर फूटसाठी संपूर्ण बजेट (Construction Cost)
मुंबई, ठाणे किंवा नवी मुंबईत नवीन घर किंवा बंगला बांधण्याचा विचार करत आहात? २०२६ मधील घर बांधकामाचा खरा खर्च, मटेरियलचे दर आणि मजुरीचा संपूर्ण हिशोब येथे वाचा.
Read ArticleVirar & Vasai: Affordable Bungalow Construction for First-Time Builders
Want to build a bungalow in Virar or Vasai without breaking the bank? Learn budget-friendly construction techniques that don't compromise on quality.
Read ArticleTop 10 Dangerous Mistakes to Avoid When Hiring a Civil Contractor in India
Don't lose your hard-earned money! Learn the 10 most common traps, scams, and structural mistakes that cheap contractors make during home construction in India.
Read Articleनायगाव प्रॉपर्टी रेट्स: ५ वर्षांपूर्वी vs आज (२०२६) | संपूर्ण माहिती
गेल्या ५ वर्षांत नायगावमधील मालमत्तेच्या किमती कशा वाढल्या ते जाणून घ्या. २०२६ मधील रिअल इस्टेट ट्रेंड आणि नवीन पायाभूत सुविधांची संपूर्ण माहिती.
Read ArticleBest Places to Invest in Mumbai Real Estate 2026: Highest ROI Locations Explained
Where should you invest your money in Mumbai for the highest returns? A deep dive into Thane, Navi Mumbai, Mira Road, and the upcoming Metro corridors.
Read Article